Samorząd Województwa Podkarpackiego

bip27 epuap27 rss27 mowiaca przegladarka ruch sluch

Usługi ekosystemowe drzew miejskich

Usługi ekosystemowe drzew miejskich

|
Piotr Bartnik

Mówiąc o środowisku, przyrodzie i potrzebie ich ochrony najczęściej odwołujemy się przede wszystkim do poszczególnych gatunków zwierząt, roślin i siedlisk chronionych oraz skomplikowanych zależności między organizmami, używając przy tym pojęć takich jak ekosystem, bioróżnorodność lub sieć troficzna, które nie dla wszystkich są zrozumiałe. Tymczasem wszyscy jesteśmy użytkownikami przyrody i korzystamy z dostarczanych przez nią dóbr i usług.

Usługi ekosystemów to korzyści, których środowisko dostarcza społeczeństwu i gospodarce. Usługi te mają konkretną, wymierną, dającą się obliczyć wartość ekonomiczną. Jeśli dopuścimy do degradacji środowiska, stracimy możliwość korzystania z jego usług, a w efekcie pogorszy się jakość naszego życia.

Elementem miejskiej przyrody, na przykładzie, którego można te zależności szczególnie dobrze zaobserwować są drzewa w miastach. Dostarczają one mieszkańcom wielu różnych usług a najbardziej przemawiające do naszej wyobraźni to:

- Regulacja jakości powietrza (zatrzymywanie pyłów, pochłanianie zanieczyszczeń takich jak tlenki siarki i azotu, dwutlenek węgla, metale ciężkie)
- Wzbogacanie powietrza i gleby w wilgoć
- Wymiana powietrza (wzbogacanie ruchów konwekcyjnych poziomych i pionowych)
- Ochrona przed wiatrem (zależy od szerokości i wysokości pasa zieleni oraz jego odległości od osłanianego obiektu)
- Tworzenie „wysp chłodu i wilgoci”, co ma szczególne znaczenie podczas upalnego, suchego lata
- Regulowanie stopnia zacienienia ( różny stopień pochłaniania promieniowania słonecznego przez różne gatunki o różnych porach roku)
- Ograniczanie hałasu
- Wydzielanie substancji antybiotycznych (tzw. fitoncydów), które posiadają właściwości bakterio-, grzybo- i pierwotniakobójcze
- „Pole biologiczne” (korzystnie działające ładunki elektryczne emitowane przez zbiorowiska zieleni, dodatnio wpływające na zdrowie człowieka)
- Korzyści biznesowe (np. wzrost sprzedaży w dzielnicach handlowych i mieszkaniowych, w których rosną drzewa)
- Wpływ na estetykę przestrzeni (maskowanie elementów nieestetycznych, podkreślanie piękna założeń architektonicznych).

Temat usług ekosystemowych i ich ogromnego znaczenia dla warunków i kosztów naszego życia jest jeszcze mało znany społeczeństwu dlatego Samorząd Województwa Podkarpackiego wspólnie z Miastem Rzeszów zaplanował akcję edukacyjną mającą na celu pokazanie i uświadomienie mieszkańcom Rzeszowa ogromnego znaczenia i wartości drzew miejskich. W ramach tej akcji sporządzono OPRACOWANIE wyceniające usługi ekosystemowe świadczone w określonej jednostce czasu przez wybranych 10 drzew w mieście Rzeszowie. Informacje o usługach ekosystemowych świadczonych przez konkretne drzewo przedstawiono i wartości części z tych usług przedstawiono na tablicach informacyjnych umieszczonych w pobliżu tych drzew.

Wycenie monetarnej poddano część usług, dla których istnieją wiarygodne metodyki ich wyceny.

 

 OSM na mapce

     

1. Topola szara – Park Zdrowia

2. Dąb szypułkowy – uliczka dojazdowa do ROSiR

3. Buk pospolity – Park Jedności Polonii z Macierzą

4. Kłęk kanadyjski – parking obok Galerii Grafika

5. Platan klonolistny – ul. Zamkowa

6. Lipa drobnolistna – Aleja Lubomirskich

7. Lipa drobnolistna - ul. Szopena / ul. Kilara

8. Topola kanadyjska – Olszynki

9. Lipa drobnolistna – ul. Hetmańska

10. Topola szara – Bulwary nad Wisłokiem

 

Tabelaryczne zestawienie usług ekosystemowych świadczonych przez poszczególne drzewa:

 

 Tabela do pobrania w formacie PDF

Nr drzewa na mapie

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Suma

Gatunek drzewa

Topola szara

Dąb szypułkowy

Buk pospolity

Kłęk kanadyjski

Platan klonolistny

Lipa
drobnolistna

Lipa drobnolistna

Topola kanadyjska

Lipa drobnolistna

Topola szara

Lokalizacja drzewa

Park Zdrowia

Uliczka dojazdowa do ROSiR

Park Jedności Polonii z Macierzą

Parking obok Galerii Grafika

ulica Zamkowa

Aleja
Lubomirskich

Ul. Szopena / Kilara

Olszynki

Ulica
Hetmańska

Bulwary nad Wisłokiem

Cechy strukturalne

Powierzchnia korony drzew (m2)

314,20

289,50

254,50

143,10

660,50

165,10

70,90

572,60

109,40

463,80

3 043,60

Powierzchnia listowia drzew (m2)

1 432,3

1 095,3

1 241,8

847,00

3 767,6

869,90

591,30

1 954,4

581,40

1 515,6

2 889,60

Obwód (cm)

374

359

233

238

495

326

199

644

286

492

3 646

Wysokość (m)

27,60

16,00

16,50

16,00

21,00

21,00

18,50

34,00

19,00

28,00

217,60

Usługi ekosystemowe oszacowane finansowo

Ograniczanie powstawania ozonu   (g/rok)

1 197,20

915,50

1 038,00

708,00

3 149,30

727,20

494,30

1 633,70

486,00

1 266,90

11 616,10

Oczyszczanie powietrza z NO2, SO2, pyłu PM 2,5 (g/rok)

349,50

267,30

303,00

206,70

919,20

212,20

144,30

476,80

141,80

369,80

3 390,60

Zmniejszone zużycie energii elektrycznej na ochładzanie latem (Kwh/rok)

0,00

0,00

0,00

106,83

99,84

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

206,67

Ograniczenie spływu wód opadowych do kanalizacji (m3/rok)

1,70

1,30

1,50

1,00

4,50

1,00

0,70

2,40

0,70

1,80

16,60

Korzyści biznesowe (wzrost sprzedaży w dzielnicach handlowych i mieszkaniowych, w których rosną drzewa)

Wpływ na estetykę przestrzeni (maskowanie elementów nieestetycznych, podkreślanie piękna założeń architektonicznych)

Zagregowane wartości monetarne   wyżej wymienionych usług (PLN/10 lat)

2 777,10

2 688,47

2 728,26

3 210,30

3 942,50

2 627,48

2 555,58

2 918,31

2 553,51

2 799,19

28 800,70

Usługi ekosystemowe o bardzo dużym znaczeniu, nie szacowane finansowo

Magazynowanie węgla (kg)

4428,60

5 132,50

2 329,90

1 750,50

5 800,10

2 860,40

701,80

7 500,00

2 087,80

7 500,00

40 091,60

Sekwestracja węgla (kg/rok) (pochłanianie i magazynowanie Co2 - przeciwdziałanie zmianom klimatycznym)

103,80

69,20

45,30

63,30

18,80

40,90

28,80

12,50

34,10

12,50

429,20

Produkcja tlenu

276,80

184,60

120,70

168,70

50,30

109,00

76,80

33,30

91,00

33,30

1 144,50

Transpiracja   (m3/rok)

(wzrost wilgotności, ochładzanie powietrza)

39,00

29,90

33,80

23,10

102,70

23,70

16,10

53,30

15,80

41,30

378,70

Ograniczanie efektu „miejskich   wysp ciepła” w lecie (zmniejszanie temperatury w najbliższym otoczeniu drzewa ochładzanie powietrza)

Ograniczanie hałasu (odbijanie, rozpraszanie)

Wydzielanie substancji antybiotycznych (tzw. fitoncydów), które posiadają właściwości bakterio-, grzybo- i pierwotniakobójcze

„Pole biologiczne” (korzystnie działające ładunki elektryczne emitowane przez zbiorowiska zieleni, dodatnio wpływające na zdrowie człowieka)