Serwis Samorządu Województwa Podkarpackiego

W dniach 3–4 września 2025 r. odbyła się czwarta wizyta studyjna partnerów
i interesariuszy projektu CycleRight. Tym razem gospodarzem wydarzenia była gmina Karlshamn w regionie Blekinge (Szwecja), który obejmuje pięć gmin: Karlskrona, Ronneby, Karlshamn, Olofström i Sölvesborg. Blekinge zamieszkuje około 160 000 osób, przy relatywnie niewielkich odległościach między głównymi miastami (ok. 30 km).

W wizycie studyjnej uczestniczyli przedstawiciele samorządów i organizacji pozarządowych reprezentujących 11 Partnerów, w tym Województwa Podkarpackiego oraz regionalnych interesariuszy: Podkarpackiego Zarządu Dróg Wojewódzkich
w Rzeszowie oraz Stowarzyszenia Łączy Nas Sanok.

Pierwszy dzień wizyty rozpoczął się w nowoczesnym centrum biznesowym The Pot Karlshamn. Uczestników powitali przedstawiciele lokalnych władz, a następnie odbyły się wystąpienia dotyczące m.in.:

• znaczenia intermodalności w regionie Blekinge (Ulf Hansson, County Administrative Board of Blekinge),
• projektu ARK56 – sieci nadmorskich szlaków rowerowych i pieszych w rezerwacie biosfery UNESCO Blekinge Arkipelag (Simone Wenzel),
• barier w dostępie do transportu i infrastruktury rowerowej dla osób starszych
  i z niepełnosprawnościami (Aleksander Buczyński, Europejska Federacja Cyklistów).

Podsumowując wystąpienia, Region Blekinge i gminy regionu podejmują różne działania mające na celu ułatwienie multimodalnych podróży, tj. podróży realizowanych przy użyciu kilku różnych środków transportu, takich jak rower i transport publiczny. W Blekinge można bezpłatnie przewozić rowery we wszystkich pociągach. Niektóre łodzie archipelagowe również mają także miejsce na rowery. W przyszłości planuje się także zakup większej liczby autobusów z bagażnikami umożliwiającymi przewóz rowerów.

Przykładem dobrej praktyki jest również projekt ARK 56, czyli sieć szlaków turystycznych w Archipelagu Blekinge, obejmująca ponad 800 km tras przeznaczonych do turystyki aktywnej – pieszej, rowerowej, kajakowej i żeglarskiej. W ramach projektu przygotowano spójną infrastrukturę i oznakowanie tras, połączonych ze środkami transportu publicznego. Dzięki temu możliwe jest wygodne łączenie różnych form mobilności
i odkrywanie walorów przyrodniczych regionu w sposób zrównoważony i przyjazny środowisku.

Interesującym punktem programu była także prezentacja na temat strategii infrastruktury rowerowej gminy Karlshamn, która stanowiła wprowadzenie do późniejszej wycieczki rowerowej. Trasa wiodła z Karlshamn do miejscowości Mörrum (ok. 25 km) i pozwoliła uczestnikom zobaczyć przykłady infrastruktury przyjaznej rowerzystom, w tym:

• strefy uspokojonego ruchu w centrum miasta (z ograniczeniem prędkości do 6 km/h – unikalnym w skali europejskiej),
• parkingi rowerowe i punkty obsługi rowerzystów,
• ścieżkę pieszo - rowerową do miejscowości Svängsta, wykonaną na nieczynnym torowisku kolejowym.

Drugiego dnia wizyty studyjnej uczestnicy wysłuchali prezentacji dotyczących m.in.:

• tras rowerowych przyjaznych seniorom (Per-Arne Höög, Jämshög’s),
• inicjatywy Cycling without Age w Karlshamn - Jazda na rowerze bez względu na wiek (Björn Samuelsson),
• intermodalności w systemie transportu publicznego (Hans Sahlin, Blekingetrafiken),
• planów budowy nowej nadmorskiej trasy rowerowej w Blekinge (Sarah Keidser, Region Blekinge),
• kładki Sölvesborg Bridge i rozwoju dzielnicy Ljungaviken (Anna Terning, Gmina Sölvesborg).

Istotnym elementem szwedzkich doświadczeń są działania na rzecz dostępności: programy rowerowe dla seniorów, wykorzystanie rowerów tandemowych w domach opieki czy wycieczki rowerowe integrujące różne grupy społeczne.

Podczas wizyty studyjnej w Karlshamn uczestnicy mieli okazję zapopoznać się z inicjatywą „Cycling Without Age” (Jazda na rowerze bez względu na wiek). Program ten polega na zapewnieniu osobom starszym oraz osobom o ograniczonej mobilności możliwości uczestniczenia w przejażdżkach rowerowych za pomocą specjalnych riksz rowerowych, prowadzonych przez wolontariuszy. To proste, a jednocześnie niezwykle wartościowe rozwiązanie pozwala seniorom aktywnie spędzać czas na świeżym powietrzu, odkrywać miasto z perspektywy roweru i budować więzi międzypokoleniowe. Inicjatywa „Cycling Without Age” w Karlshamn pokazuje, że rower może być środkiem transportu i źródłem radości niezależnie od wieku czy sprawności, a mobilność rowerowa to także narzędzie budowania więzi społecznych i poprawy jakości życia.

Następnie uczestnicy udali się pociągiem do Sölvesborga, gdzie odbyła się wycieczka rowerowa po lokalnych trasach. Była to okazja do bezpośredniego zapoznania się
z rozwiązaniami stosowanymi w infrastrukturze rowerowej w regionie. Bardzo ciekawym elementem infrastruktury rowerowej był także most pieszo-rowerowy Sölvesborgsbron. Jest to najdłuższa tego typu konstrukcja w Europie Północnej – mierzy blisko 760 metrów i łączy centrum Sölvesborga z dzielnicą Ljungaviken. Kładka stanowi zarówno atrakcyjne rozwiązanie komunikacyjne, ułatwiając codzienny dojazd mieszkańcom, jak i ważną atrakcję turystyczną regionu. Podświetlana nocą konstrukcja jest przykładem, jak nowoczesna infrastruktura może wspierać zrównoważoną mobilność, jednocześnie stając się elementem promocji miasta i regionu. Sölvesborgsbron wpisuje się w koncepcję rozwoju tras rowerowych w Blekinge, łączącą funkcje transportowe i rekreacyjne.

Ostatnim punktem wizyty studyjnej był warsztat ewaluacyjny prowadzony przez Pana Aleksandra Buczyńskiego z Euopejskiej Federacji Cyklistów, podczas którego uczestnicy omawiali i porównywali dobre praktyki zaprezentowane w regionie Blekinge.

Uczestnicy wizyty zgodnie wskazywali, że region Blekinge skutecznie realizuje działania powiązanie między rozwojem tras rowerowych, intermodalnością (łączeniem roweru z innymi środkami transportu) oraz aspektem klimatycznym i dostępnym dla różnych grup społecznych. Region posiada także bogatą ofertę turystyczną, a projekt ARK56 stanowi przykład skutecznego wykorzystania walorów przyrodniczych i krajobrazowych dla rozwoju zrównoważonej turystyki rowerowej.

Galeria zdjęć:

Przygotowania uczestników wizyty studyjnej do terenowej wycieczki rowerowej w Karlshamn.

Oznakowanie trasy pieszo – rowerowej do miejscowości Svängsta.

Przejazd mostem pieszo-rowerowym Sölvesborgsbron.

Wiata rowerowa na dworcu w Sölvesborgu.

Nowoczesny garaż rowerowy w Sölvesborgu, które zwiększa bezpieczeństwo przechowywania jednośladów.