Podkarpaccy działacze opozycji odznaczeni przez Prezydenta RP
- Krzysztof Witek
Autor tekstu: Krzysztof Witek
Biuro Prasowe UMWP
Autor zdjęć: Arkadiusz Magda
Kancelaria Zarządu UMWP
W Rzeszowie odbyła się uroczystość wręczenia Krzyży Wolności i Solidarności, odznaczeń nadawanych przez Prezydenta RP działaczom opozycji antykomunistycznej i osobom represjonowanym z powodów politycznych w okresie PRL. Dekoracji dokonał Zastępca Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr Mateusz Szpytma. W wydarzeniu uczestniczyli odznaczeni wraz z rodzinami, przedstawiciele organizacji społecznych i środowisk patriotycznych oraz reprezentanci władz państwowych i samorządowych. Samorząd Województwa Podkarpackiego reprezentowali wicemarszałek dr inż. Karol Ożóg i radny Adam Śnieżek.
W imieniu Prezydenta RP zastępca prezesa IPN dr Mateusz Szpytma dokonał aktu dekoracji dwóch działaczy Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz uhonorował Krzyżem Wolności i Solidarności dwudziestu trzech działaczy opozycji antykomunistycznej z regionu.
Krzyże Wolności i Solidarności otrzymali działacze, którzy w latach 1956–1989 podejmowali aktywność na rzecz niepodległości i suwerenności Polski oraz przestrzegania praw człowieka. Wśród uhonorowanych znaleźli się zarówno żyjący opozycjoniści, jak i osoby wyróżnione pośmiertnie, a w dwóch przypadkach wręczono także Krzyże Kawalerskie Orderu Odrodzenia Polski. Odznaczeni to ludzie, którzy narażali własną wolność i bezpieczeństwo, aby przeciwstawiać się systemowi komunistycznemu – organizując strajki, tworząc struktury podziemnej „Solidarności”, drukując i kolportując niezależne publikacje, a także wspierając innych w walce o prawa obywatelskie.
Instytut Pamięci Narodowej jest tą instytucją, która w państwie polskim odpowiada za pamięć narodową. Za to, aby przypominać o polskich bohaterach, aby przypominać tych, którzy zginęli za naszą ojczyznę. Czynimy to na różne sposoby, ale nie bylibyśmy w stanie dotrzeć do wielu osób oraz nie bylibyśmy w stanie zrealizować swojego programu, gdybyśmy nie mieli sprzymierzeńców. Takimi sprzymierzeńcami jesteście Wy – dzisiaj odznaczeni – zwrócił się do zebranych dr Mateusz Szpytma.
W swoim wystąpieniu wicemarszałek Karol Ożóg podkreślił znaczenie dziedzictwa osób uhonorowanych tymi wyjątkowymi odznaczeniami.
Dziś oddajemy hołd bohaterom codziennej odwagi – tym, którzy nie godzili się na kłamstwo i niesprawiedliwość, lecz z determinacją stawali w obronie prawdy i godności człowieka. Ich postawa i poświęcenie są fundamentem wolnej Polski, w której mamy szczęście żyć. Jako Samorząd Województwa Podkarpackiego czujemy zobowiązanie, aby pamięć o tych ludziach trwała – w naszych domach, szkołach, w przestrzeni publicznej. To nasz moralny obowiązek wobec przeszłości, ale także inspiracja i drogowskaz dla przyszłych pokoleń – powiedział.
Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski
- Stanisław August Karnaś
- Czesław Władysław Nowak
Odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności:
- Jan Stanisław Dawidowski
- Zbigniew Dyjak
- Ewa Maria Ekiert
- Jan Ekiert
- Stanisław August Karnaś
- Mirosław Piotr Kocik
- Jan Kopka
- Józef Kuduk
- Tadeusz Kuras
- Jerzy Ryszard Lorenc
- Leokadia Barbara Mielec
- Andrzej Antoni Nowak
- Czesław Władysław Nowak
- Jerzy Nowak
- Marek Andrzej Piechaczek
- Halina Ewa Rogozińska
- Krzysztof Janusz Szczurko
- Stanisław Jan Szydło
- Zbigniew Witusik
pośmiertnie
- Kazimierz Maczurad
- Franciszek Marian Mazur
- Jan Mizera
- Grzegorz Wojciech Wojturski
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski jest przyznawany na podstawie art. 138 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawy o orderach i odznaczeniach (obecnie ustawa z 16 grudnia 2022 r.) przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, za wybitne zasługi dla Państwa i społeczeństwa.
Krzyż Wolności i Solidarności został ustanowiony przez parlament Rzeczypospolitej Polskiej 5 sierpnia 2010 r., równocześnie z aktem restytucji Krzyża Niepodległości, do którego chlubnych tradycji nawiązuje. Po raz pierwszy przyznano go w czerwcu 2011 r. przy okazji obchodów 35. rocznicy protestów społecznych w Radomiu. Krzyż nadawany jest przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, działaczom opozycji wobec dyktatury komunistycznej, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie praw człowieka w PRL. Krzyże Wolności i Solidarności nadawane są działaczom opozycji antykomunistycznej z lat 1956-1989.